Trẻ ngừng thở khi rửa mũi bằng nước muối, bác sĩ chỉ ra sai lầm cha mẹ mắc phải
Rửa mũi cho trẻ nếu áp dụng sai cách, sử dụng sai dung dịch hoặc tuỳ tiện lạm dụng rửa mũi sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí khiến trẻ tử vong.
Theo chuyên khoa II Lê Nguyệt Minh – Phó trưởng khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Sản Nhi, rửa mũi là phương pháp hiệu quả trong phòng và hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp.
Tuy nhiên, nhiều bậc phụ huynh hiện nay do chưa trang bị đầy đủ kiến thức về phương pháp này dẫn đến việc áp dụng sai cách, sử dụng sai dung dịch hoặc tuỳ tiện lạm dụng việc rửa mũi gây nên nhiều biến chứng nghiêm trọng ở trẻ.
Khi rửa mũi sai cách, trẻ dễ lâm tình trạng viêm họng, viêm tai giữa, tổn thương niêm mạc mũi, nhiễm trùng nặng và thậm chí đe doạ tới tính mạng.
Ảnh minh hoạ.
Vì vậy, trường hợp không cần thiết, cha mẹ tuyệt đối không được lạm dụng nước muối sinh lý để rửa mũi cho trẻ. Bởi trong mũi, họng của trẻ đều có một lượng dịch tự nhiên đủ để bôi trơn niêm mạc, có tác dụng ngăn cản sự xâm nhập của vi khuẩn và bụi bẩn.
“Việc thường xuyên rửa mũi bằng nước muối sinh lý để phòng bệnh như cha mẹ vẫn làm hiện nay có thể khiến trẻ bị nhiễm trùng nặng hơn do dụng cụ rửa mũi không được vô trùng. Mặt khác rửa mũi thường xuyên sẽ làm khô lớp chất nhầy có tác dụng giữ ẩm, sát khuẩn tự nhiên của niêm mạc mũi.
Nếu mất đi lớp chất nhầy này, trẻ càng dễ bị khô mũi, khi ấy niêm mạc mũi sẽ tiết ra nhiều dịch nhầy hơn tụ lại ở mũi họng khiến trẻ nghẹt mũi, hay thở khò khè và ho, thậm chí dễ gây viêm nhiễm mãn tính”, bác sĩ Minh nói.
Bác sĩ Minh cũng cho biết, hiện có nhiều phụ huynh tự ý sử dụng xi lanh để rửa mũi cho trẻ, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, điều này rất nguy hiểm. Bởi bơm xi lanh có áp lực cao, dễ gây sặc và sang chấn tâm lý cho trẻ nhỏ.
Hơn nữa, các loại xi lanh đầu nhọn, sắc sẽ làm chảy máu mũi, tổn thương niêm mạc mũi vốn đã mỏng, rất yếu và cực kỳ nhạy cảm với các tác động bên ngoài của trẻ.
Theo BS Minh, đối với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, nếu muốn rửa mũi thì cha mẹ cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. Ngoài ra, khi rửa mũi, cha mẹ cũng cần có sự tư vấn, hướng dẫn thực hành bởi nhân viên y tế trước khi tự thực hiện cho trẻ tại nhà.
Để phòng ngừa các bệnh về đường hô hấp cho trẻ, nhất là khi thời tiết chuyển mùa, BS Minh khuyễn cáo, cha mẹ cần cho trẻ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng, chống lại bệnh tật.
Bên cạnh đó, luôn giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt là vùng cổ, ngực; đeo khẩu trang cho trẻ khi ra ngoài, hạn chế để trẻ tiếp xúc với những nơi có khói, bụi, ô nhiễm… có thể xâm nhập gây hại cho trẻ nhỏ.
“Khi trẻ bị ốm, nếu sau 4 – 5 ngày mà trẻ vẫn không có dấu hiệu cải thiện hoặc kèm theo dấu hiệu sốt, ho, đặc biệt ho có đờm, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám để được điều trị kịp thời”, BS Minh nhấn mạnh.
Ngày 5/1, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Bắc Giang cấp cứu cho trường hợp bé H.K.A., 6 tuổi, nhập viện trong tình trạng kích thích, tím tái toàn thân, thở gắng sức rõ và nhịp tim nhanh do bị sặc nước muối sinh lý sau khi cha mẹ dùng xi lanh bơm nước muối sinh lý rửa mũi.
Gia đình cho biết, do bé A. quấy khóc, khó chịu vì bị nghẹt mũi nên gia đình dùng xi lanh bơm nước muối sinh lý để rửa mũi cho trẻ. Tuy nhiên, khi đang được vệ sinh mũi thì bé ngừng thở và tím tái toàn thân.
Ngay lập tức bé được người nhà hô hấp nhân tạo và đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang. Qua thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán xác định cháu bệnh nhi bị hội chứng xâm nhập do dịch rửa mũi họng chảy qua thanh quản vào khí quản gây co thắt thanh, khí quản, khiến trẻ khó thở cấp tính và thiếu oxy trầm trọng.
Rất may nhờ được cấp cứu kịp thời, bệnh nhi thoát khỏi cơn nguy kịch. Hiện bé đã xuất viện.
Nhiều gia đình sử dụng dụng cụ rửa mũi cho con như… rửa mặt hàng ngày. Tưởng rằng tốt, nhưng lợi bất cập hại.
Loại nước thường dùng để rửa mũi là nước muối sinh lý (natri clorid) hay nước muối được pha chế với tỷ lệ 0,9%, tức 1 lít nước với 9 gam muối tinh khiết. Đây là dung dịch đẳng trương có áp suất thẩm thấu xấp xỉ với dịch trong cơ thể người.
Nước muối sinh lý thường được dùng để cung cấp và bổ sung nước cũng như chất điện giải, dùng để rửa mắt, mũi, súc miệng, thích hợp cho mọi lứa tuổi kể cả trẻ em. Nước muối sinh lý giúp giảm viêm, rửa sạch chất nhầy, các chất gây dị ứng, làm đường thở thông thoáng, hít thở dễ dàng hơn.
PGS-TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nhiều phụ huynh thường nghĩ rằng khi thời tiết chuyển mùa thì nên nhỏ nước muối sinh lý để phòng các bệnh đường hô hấp cho trẻ. Tuy nhiên, nếu rửa mũi quá nhiều lần, ngay cả khi không bị các triệu chứng như chảy nước mũi, sẽ gây hại cho trẻ – Báo NLĐ viết.
“Mũi bình thường có cơ chế tự làm sạch. Rửa mũi nhiều làm mất đi chất nhầy tự nhiên giúp tạo độ ẩm, ngăn chặn bụi bẩn trong khoang mũi. Nếu mất đi chất nhầy này, trẻ càng dễ bị khô mũi, nhiễm khuẩn, gây tổn thương niêm mạc mũi, từ đó dễ bị viêm và ảnh hưởng đến chức năng thở” – PGS Dũng nhấn mạnh.
Theo PGS Dũng, chỉ nên dùng nước muối sinh lý rửa sạch trước khi nhỏ thuốc trị ngạt mũi nếu trẻ có triệu chứng ngạt, sổ mũi… Khi trẻ bị sổ mũi, phụ huynh chỉ cần xịt hoặc rửa mũi 3-4 lần/ngày. Ngoài ra, cha mẹ không nên dùng miệng của mình để hút mũi cho trẻ vì sẽ làm lây lan mầm bệnh sang bé.
Khi dùng các dụng cụ như xi-lanh để hút mũi, không nên đặt quá sâu và làm quá nhiều lần vì có thể khiến niêm mạc mũi bị phù nề. Việc dùng xi-lanh để bơm trực tiếp nước muối sinh lý vào rửa mũi cũng rất nguy hiểm bởi loại dung dịch này có áp lực cao, dễ gây sặc và sang chấn tâm lý cho trẻ.
Có thể sử dụng nước muối sinh lý một lần mỗi tuần, đặc biệt là khi làm việc hoặc đi lại ở những vùng nhiều bụi bẩn để rửa mũi./.
