Nội dung bài viết
SỰ THẬT GIẬT MÌNH: Đột Quỵ Không Hề “Trẻ Hoá”, Chính Lối Sống Của Bạn Đang “Già Đi” Quá Nhanh!
“Bác sĩ ơi, sao dạo này tôi thấy trên báo đài, rồi quanh xóm nhiều người mới 30-40 tuổi, đang phơi phới mà đùng cái bị đột quỵ? Có phải căn bệnh này giờ nó chuyển sang tấn công người trẻ không bác?”
Đây là câu hỏi mà tôi nhận được gần như mỗi ngày tại phòng khám. Sự lo lắng này là hoàn toàn có cơ sở. Nhưng, sự thật có thể khiến bạn bất ngờ.
Thực ra, Đột quỵ không hề “trẻ hoá” – mà là lối sống của chúng ta đang “già hoá” quá sớm!
Đột quỵ không tự nhiên chọn người trẻ. Nó chỉ đến khi cơ thể bạn đã “đủ điều kiện” để mắc bệnh.
Ngày trước, ông bà cha mẹ chúng ta phải đến 50–60 tuổi, sau bao năm tháng vất vả mới bắt đầu bị cao huyết áp, mỡ máu, tiểu đường, xơ vữa mạch máu…
Còn bây giờ? Những “sát thủ thầm lặng” đó đã xuất hiện ở những người mới chỉ 25–30 tuổi. Chúng đến không ồn ào, không gây đau đớn ngay lập tức, mà âm thầm phá hủy cơ thể bạn từ bên trong.
1. Hãy Tưởng Tượng Cơ Thể Bạn Như Một Cây Cầu
Để dễ hiểu, bạn hãy hình dung Đột quỵ giống như khoảnh khắc một cây cầu bất ngờ bị sập.
Nhiều người nghĩ đột quỵ là chuyện “xui rủi” bất ngờ ập đến trong một ngày. Sai hoàn toàn!
Đột quỵ không phải là điểm khởi đầu, nó là điểm kết thúc của một quá trình phá hủy kéo dài nhiều năm trời.
Những thứ như: Huyết áp cao, mỡ máu nhiều, đường huyết tăng, hút thuốc lá, stress triền miên… chính là những vết nứt nhỏ âm thầm xuất hiện trên trụ cầu. Ngày qua ngày, vết nứt to dần mà bạn không hề hay biết, cho đến khi cây cầu không chịu nổi nữa và sập xuống.
Chúng ta không thể đợi cầu sập mới đi tìm “thuốc tiên” để dựng lại. Cách duy nhất là phải phát hiện và vá lại các vết nứt đó ngay từ bây giờ.
2. Đột Quỵ Xảy Ra Như Thế Nào? (Đơn giản hoá)
Hiểu đơn giản, não chúng ta cần máu nuôi dưỡng liên tục. Đột quỵ là khi dòng máu đó bị chặn lại. Có 2 kiểu chặn chính:
- Kiểu 1: Tắc đường ống (Chiếm 80%)Hãy tưởng tượng mạch máu như ống nước trong bếp. Nếu bạn cứ đổ dầu mỡ, rác thải vào (chính là mỡ máu xấu, mảng xơ vữa), lâu ngày ống sẽ hẹp lại và tắc hoàn toàn. Máu không lên não được, gây đột quỵ.
- Kiểu 2: Vỡ đường ống (Chiếm 20%)Nếu áp lực nước trong ống luôn quá mạnh (chính là cao huyết áp lâu ngày), thành ống sẽ bị yếu đi, phình ra và cuối cùng là vỡ tung. Máu chảy tràn ra ngoài, chèn ép não bộ. Đây là loại rất nguy hiểm và thường nặng.
3. Vì Sao Người Trẻ Lại “Dính” Đột Quỵ Nhiều Đến Vậy?
Tôi xin kể cho các bạn nghe 4 “kịch bản” quen thuộc mà tôi gặp hàng ngày tại bệnh viện:
Kịch bản 1: Sự tự tin chết người – “Tôi còn trẻ, tôi làm gì có bệnh!”
Rất nhiều bạn trẻ đến khám với vẻ mặt ngơ ngác: “Em khỏe re à bác sĩ, có bị gì đâu!”. Nhưng khi tôi hỏi kỹ vào lối sống:
- Một ngày ngủ được 4–5 tiếng.
- Ăn thì toàn đồ ăn nhanh, ship về tận nơi, vừa mặn vừa nhiều dầu mỡ.
- Cả ngày ngồi văn phòng máy lạnh, tối về nằm xem điện thoại, gần như không vận động.
Các bạn không thấy mình bệnh, vì những sát thủ như Huyết áp, Mỡ máu nó tăng từ từ, nó không làm bạn đau ngay. Bạn đang sống sai suốt nhiều năm mà không biết, và đột quỵ chính là “tờ hóa đơn” bạn phải trả cho lối sống đó.
Kịch bản 2: Stress – Liều “thuốc độc” không tên
Tôi gặp nhiều bạn trẻ rất thành đạt, thu nhập cao, nhưng lúc nào người cũng căng như dây đàn.
Bạn có biết khi bạn căng thẳng kéo dài, cơ thể tiết ra các chất độc hại làm tim đập nhanh, mạch máu co thắt lại liên tục. Hãy tưởng tượng sợi dây chun cứ bị kéo căng mãi thì sẽ thế nào? Nó sẽ giãn, mất đàn hồi và dễ đứt. Mạch máu của bạn cũng vậy, nó sẽ nhanh chóng bị lão hóa, xơ cứng và dễ vỡ.
Kịch bản 3: Rượu bia, thuốc lá – “Chút thôi mà, có sao đâu”
“Em chỉ uống xã giao vài ly”, “Em hút thuốc lúc stress thôi”.
Nhưng mạch máu của bạn nó không hiểu chữ “chút thôi”. Rượu bia làm tăng huyết áp. Hóa chất trong khói thuốc lá trực tiếp cào xước lớp lót bên trong mạch máu, tạo điều kiện cho mỡ bám vào nhanh hơn. Ở người trẻ mạch máu còn mềm, khi gặp sự cố, nó thường vỡ hoặc tắc rất đột ngột và hậu quả rất nặng nề.
Kịch bản 4: Hiểm họa từ sự chủ quan
Đây là điều nguy hiểm nhất. Người già họ sợ bệnh, họ đi khám thường xuyên. Còn người trẻ thì không.
Không đo huyết áp. Không xét nghiệm máu.
Chỉ đến khi: Đang ngồi làm việc thì méo miệng, tay chân rũ xuống không cầm nổi cốc nước, nói líu lưỡi… thì mọi thứ đã quá muộn.
Đột quỵ ở người trẻ thường không cho chúng ta cơ hội sửa sai lần thứ hai.
TÓM LẠI: Lời khuyên ruột gan từ Bác sĩ
Đột quỵ không chọn tuổi tác, nhưng nó chọn người chủ quan.
Nếu bạn đang đọc bài viết này và thấy mình có những dấu hiệu sau:
- Trên 25 tuổi.
- Làm việc căng thẳng, hay thức khuya.
- Ít vận động thể dục.
- Trong gia đình từng có người bị đột quỵ, tim mạch.
- Và hay nghĩ: “Mình còn trẻ mà, chắc chưa sao đâu”.
Thì LÀM ƠN, đừng đợi đến khi có triệu chứng!
Hãy bắt đầu bảo vệ “cây cầu” sức khỏe của mình ngay hôm nay từ những việc nhỏ nhất:
- Mua ngay một chiếc máy đo huyết áp tại nhà: Vài trăm ngàn nhưng cứu mạng cả gia đình.
- Đi xét nghiệm máu tổng quát: Ít nhất 1 năm/lần để kiểm tra mỡ máu, đường huyết.
- Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ là liều thuốc phục hồi tốt nhất.
- Vận động đi: Chỉ cần 30 phút đi bộ nhanh mỗi ngày là đủ tạo nên phép màu cho mạch máu.
Tại phòng khám của tôi (Bs Giang), chúng tôi luôn ưu tiên các gói tầm soát thực tế: Siêu âm để đánh giá xem gan, thận của bạn có bị mỡ bao vây không; Xét nghiệm để “bắt tận tay” kẻ thù mỡ máu, đường máu cao, axit uric (gout)… Dựa trên các chỉ số đó, tôi sẽ tư vấn cho bạn cách cụ thể để “vá” lại các vết nứt sức khỏe trước khi quá muộn.
Nếu bạn thấy bài viết này dễ hiểu và có ích, xin hãy chia sẻ nó cho người thân, bạn bè của mình. Một nút chia sẻ của bạn hôm nay có thể cứu mạng một ai đó vào ngày mai.
Chúc bạn và gia đình luôn khỏe mạnh và bình an!